مطالب آزمایشگاهی و عمومی

واريكوسل چيست؟

واريكوسل بزرگ شدن وريدهاي درون كيسه بيضه (اسكروتوم) است. اسكروتوم كيسه پوستي شلي است كه بيضه‌ها درون آن قرار دارند. واريكوسل شبيه به وريدهاي واريسي است كه در پا ممكن است بروز كنند.

حدود يك ششم مردان واريكوسل دارند. در مرداني كه دچار ناباروري هستند، اين رقم بالاتر است و به 40 درصد مي‌‌رسد.

واريكوسل شايع‌ترين علت توليد كم اسپرم و كاهش كيفيت آن است، گرچه همه واريكوسل‌ها بر توليد اسپرم اثر نمي‌گذارند.

اغلب واريكوسل‌ها در طول زمان ايجاد مي‌شوند. خوشبختانه اغلب واريكوسل‌ها به آساني تشخيص داده مي‌شوند، و اگر علامت‌دار شده باشند، مي‌توان آنها را با جراحي ترميم كرد.

علائم

واريكوسل، اغلب علامتي ايجاد نمي‌كند. ندرتا واريكوسل درد ايجاد مي‌كند كه ممكن است در طول روز به علت فعاليت‌هاي جسمي بدتر شود و به طور شاخص با خوابيدن به پشت تخفيف مي‌يابد. در طول زمان ممكن است واريكوسل‌ها بزرگ تر و چشمگيرتر شوند.

علل

طناب اسپرماتيك كه خون را به بيضه‌ها مي‌رساند و از آنها خارج مي‌كند،‌ حاوي "واز دفرانس" است كه اسپرم توليدشده از بيضه را تخليه مي‌كند. "شبكه پامپينيفرم" گروهي از وريدها درون اسكروتوم و بالاي بيضه‌ها هستند. شبكه پامپينيفرم، خون را از بيضه‌ها تخليه مي‌كند. بزرگ شدن اين وريدها اغلب در حين بلوغ رخ مي‌دهد.

اگر چه علت دقيق ايجاد واريكوسل معلوم نيست، اما بسياري از كارشناسان معتقدند كه دريچه‌هاي غيرطبيعي درون وريدها مانع جريان خون طبيعي در آنها مي‌شوند و پس زدن خون، به گشاد شدن وريدها مي‌انجامد.

واريكوسل معمولا در ناحيه بيضه چپ رخ مي‌دهد، كه به علت موقعيت وريد بيضه‌اي چپ است. اما واريكوسل در يك بيضه، بر توليد اسپرم در هر دو بيضه تاثير مي‌گذارد.

در سنين 15 تا 25 سالگي، بيشترين احتمال بروز واريكوسل وجود دارد.

تشخيص

از آنجايي كه واريكوسل معمولا علامتي ندارد،‌ اغلب در حين ارزيابي ناباروري يا معاينه جسمي كشف مي‌شود.

با اين حال اگر در اسكروتوم‌تان احساس درد يا تورم مي‌كنيد، بايد با پزشك تماس بگيريد. علل گوناگوني ممكن است باعث درد بيضه شوند، و برخي از اين عارضه‌ها نياز به درمان فوري دارند. پزشك شما مي‌تواند تعيين كند كه كدام عارضه باعث درد بيضه شما شده است.

پزشك در معاينه جسمي شما، ممكن است توده غيردردناك كلاف‌مانندي را در بالاي بيضه شما لمس كند. برخي از افراد، اين توده را به صورت احساس "كيسه‌اي از كرم" وصف مي‌كنند. اگر اين توده به اندازه كافي بزرگ باشد، پزشك هنگامي كه ايستاده‌ايد، مي‌تواند آن را لمس كند.

اگر واريكوسل شما كوچك تر باشد، پزشك ممكن است از شما بخواهد نفس عميقي بكشيد و چند ثانيه آن را نگه داريد و به پايين زور بزنيد (مانور والسالوا).

اين مانور به پزشك كمك مي‌كند، بزرگي غيرطبيعي وريدها را لمس كند. اگر معاينه جسمي نتيجه قطعي به دست ندهد، پزشك ممكن است درخواست سونوگرافي اسكروتوم كند. اين آزمون كه در آن از امواج صوتي پرفركانس براي ايجاد تصاوير دقيق از ساختار درون استفاده مي‌شود، براي اين مورد استفاده قرار مي‌گيرد تا اطمينان حاصل شود علائم شما به دليل ديگري رخ نداده است. يكي از علل چنين عارضه‌اي ممكن ست توموري باشد كه بر وريد اسپرماتيك فشار مي‌آورد.

عوارض

واريكوسل ممكن است باعث اين عوارض شود:

تحليل رفتن (آتروفي) بيضه: توده بيضه از لوله‌هاي سازنده اسپرم تشكيل شده است. هنگامي كه اين لوله‌ها در اثر عاملي مانند واريكوسل آسيب مي‌بينند، ممكن است بيضه‌ها نرم شوند و تحليل روند. روشن نيست كه چه عاملي باعث تحليل رفتن بيضه ها مي‌شود،‌ اما اختلال در كاركرد دريچه‌هاي وريدها باعث تجمع خون در بيضه‌ها مي‌شود و افزايش فشار وريدها و قرارگيري در معرض سموم درون خون ممكن است باعث آسيب شود.

ناباروري: روشن نيست كه واريكوسل چگونه باعث ناباروري مي‌شود. برخي از كارشناسان معتقدند كه وريدهاي بيضه، خون را در شريان بيضه سرد مي‌كنند، و به اين ترتيب به حفظ درجه حرارت مناسب براي توليد مناسب اسپرم كمك مي‌كنند. واريكوسل با مسدود كردن جريان عادي خون، ممكن است باعث شود درجه جرارت بيضه‌ها بيش از حد بالا رود، و به اين ترتيب بر توليد اسپرم و حركت آن اثر بگذارد.

درمان

درمان واريكوسل ممكن است ضروري نباشد. اما اگر نابارور هستيد، يا واريكوسل شما باعث درد يا تحليل‌رفتگي بيضه‌ها شده است، ممكن است لازم باشد واريكوسل را ترميم كنيد. درمان، با هدف بستن وريدهاي آسيب‌ديده و هدايت جريان خون به وريدهاي طبيعي انجام مي‌گيرد.

گرچه واريكوسل معمولا در دوران نوجواني رخ مي‌دهد،‌ اما روشن نيست كه آيا بايد واريكوسل را در همان زمان ترميم كرد يا نه. در صورتي كه تحليل‌رفتگي پيشرونده بيضه،‌ درد يا نتايج غيرطبيعي در آزمايش اسپرم رخ دهد، ترميم در دوره نوجواني ممكن است ضرورت پيدا كند.

ترميم واريكوسل ممكن است با جراحي باز، يا جراحي از طريق لاپاراسكوپي، و يا بستن وريد با بالون يا فنر از راه پوست (آمبوليزاسيون از راه پوست) انجام گيرد.

+ نوشته شده در  سه شنبه دوازدهم خرداد 1388ساعت 7:5  توسط دکتر رجبی   | 


آزمایشگاه مهر گنبد طرف قرارداد با بیمه طلائی فرهنگیان